Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης στο Βαθύ εισέρχεται σε μια νέα περίοδο εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης, μέσα από ένα σημαντικό έργο που υλοποιεί το Υπουργείο Πολιτισμού. Η ανακαίνιση και η επανέκθεση του μουσείου αποτελούν βασικό βήμα για την πλήρη επαναλειτουργία του, αλλά και για τη συνολική αναβάθμιση των πολιτιστικών υποδομών στο νησί.
Το έργο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα που περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε ιστορικά μνημεία και ναούς της Ιθάκης, ενισχύοντας την προστασία και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού.
Η υλοποίηση του έργου πραγματοποιείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης, με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τις 450.000 ευρώ. Η χρηματοδότηση προέρχεται τόσο από εθνικούς πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού όσο και από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά – ΕΣΠΑ 2014–2020 και 2021–2027».
Σύγχρονη επανέκθεση και αναβάθμιση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι μετά από αυτοψία στο νησί κρίθηκε απαραίτητη η υλοποίηση έργων που θα βελτιώσουν την κτηριακή υποδομή, την προσβασιμότητα και τη λειτουργία του μουσείου. Η αναβάθμιση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης έχει ως στόχο την καλύτερη ανάδειξη των εκθεμάτων, αλλά και τη δημιουργία ενός χώρου που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις των επισκεπτών.
Η νέα επανέκθεση της αρχαιολογικής συλλογής θα βασιστεί σε σύγχρονες μουσειολογικές πρακτικές και διεθνή πρότυπα. Μέσα από νέα εκθεσιακά μέσα, σύγχρονο φωτισμό και ψηφιακές εφαρμογές, οι επισκέπτες θα μπορούν να γνωρίσουν την ιστορία του νησιού με έναν πιο διαδραστικό και κατανοητό τρόπο.
Η Ιθάκη ως παγκόσμιο σύμβολο στον πολιτισμό
Κεντρική θεματική της νέας έκθεσης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης θα είναι η ενότητα «Ιθάκη: Το παγκόσμιο σύμβολο», η οποία αναδεικνύει τη διαχρονική σημασία του νησιού. Η Ιθάκη συνδέεται στενά με την ομηρική παράδοση και την Οδύσσεια, αποτελώντας έναν τόπο που συμβολίζει το ταξίδι, την επιστροφή και τη βαθιά σχέση του ανθρώπου με τη θάλασσα.
Μέσα από τα εκθέματα και το εποπτικό υλικό, παρουσιάζεται η ιστορική πορεία του νησιού από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού έως και την Ύστερη Αρχαιότητα. Η Ιθάκη προβάλλεται ως σημείο αναφοράς του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και ως χώρος όπου αναπτύχθηκε μια δυναμική τοπική παράδοση που επηρεάστηκε από διαφορετικούς πολιτισμούς της Μεσογείου.
Οι θεματικές ενότητες της έκθεσης
Η μόνιμη έκθεση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης καταλαμβάνει περίπου 185 τετραγωνικά μέτρα και οργανώνεται σε έξι βασικές θεματικές ενότητες. Οι ενότητες αυτές καθοδηγούν τον επισκέπτη σε ένα ταξίδι μέσα στον χρόνο και την ιστορία της Ιθάκης:
- Εισαγωγή – Χρονολόγιο, όπου παρουσιάζεται συνοπτικά η ιστορική εξέλιξη του νησιού.
- Ιθάκη, νήσος “ευδείελος”, που αναδεικνύει τη γεωγραφία και τον χαρακτήρα του νησιού.
- Η οδυσσειακή παράδοση, με αναφορές στον Οδυσσέα και τη μυθολογία.
- Η αυγή του πολιτισμού, με αρχαιολογικά ευρήματα από τις πρώτες περιόδους κατοίκησης.
- Η γένεση ενός παγκόσμιου συμβόλου, που εξετάζει τη διαχρονική σημασία της Ιθάκης στον πολιτισμό.
- Ιθακησίων Πολιτεία, όπου παρουσιάζεται η κοινωνική και πολιτική οργάνωση της πόλης μέχρι το τέλος της Αρχαιότητας.
Η εκθεσιακή διαδρομή ξεκινά από τον χώρο υποδοχής και συνεχίζεται στις αίθουσες της ανατολικής πτέρυγας του μουσείου, ολοκληρώνοντας την πορεία σε έναν διάδρομο όπου παρουσιάζεται η τελευταία θεματική ενότητα.
Προσβασιμότητα και τη σύγχρονες υποδομές στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη βελτίωση της προσβασιμότητας στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης. Προβλέπεται η πλήρης πρόσβαση για άτομα με αναπηρία, μέσω εγκατάστασης αναβατορίου και διαμόρφωσης συνεπίπεδης κίνησης σε όλους τους εκθεσιακούς χώρους. Παράλληλα δημιουργούνται κατάλληλοι χώροι υγιεινής και υποδομές που διευκολύνουν όλους τους επισκέπτες.
Ο μουσειογραφικός σχεδιασμός στοχεύει στη δημιουργία μιας ενιαίας αισθητικής ταυτότητας για το μουσείο, διορθώνοντας παλαιότερες λειτουργικές αδυναμίες του κτηρίου και αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες παρουσίασης.
Η ιστορία του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιθάκης στο Βαθύ
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέως Ιθάκης ιδρύθηκε κατά τη δεκαετία 1960–1970, σε οικόπεδο που παραχώρησε ο Δήμος Ιθάκης στο Υπουργείο Πολιτισμού. Βρίσκεται στον παραδοσιακό οικισμό του Βαθέως, κοντά στην κεντρική πλατεία και τον παραλιακό δρόμο, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά σημεία του νησιού.
Το κτήριο είναι ισόγειο και καλύπτει περίπου 410 τετραγωνικά μέτρα, ενώ στο εσωτερικό του περιλαμβάνει τρεις βασικές εκθεσιακές αίθουσες, χώρο υποδοχής, γραφεία προσωπικού, αποθήκες, εργαστήρια και χώρους φιλοξενίας επιστημονικών συνεργατών.
Με την ολοκλήρωση των νέων έργων και της επανέκθεσης, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης αναμένεται να αποτελέσει έναν σύγχρονο πολιτιστικό προορισμό, αναδεικνύοντας τη μακραίωνη ιστορία της Ιθάκης και ενισχύοντας την πολιτιστική ταυτότητα του νησιού στο διεθνές κοινό.
